In de vorige blog legde ik uit hoe functionele geneeskunde op zoek gaat naar de onderliggende oorzaak van een klacht. Bijvoorbeeld een verstoorde spijsvertering, een laaggradige ontsteking of een stresssysteem dat niet tot rust komt. Maar soms is de bron niet alleen te vinden in je bloedwaarden of je darmflora. Soms speelt er iets mee dat minder makkelijk te meten is, maar daarom niet minder echt: de manier waarop je zenuwstelsel op stress en spanning reageert.

Dit is de derde pijler van mijn praktijk: mind-body geneeskunde.

“Tussen je oren” is geen goede beschrijving

Als een arts geen duidelijke oorzaak vindt, hoor je soms dat het “door stress komt” of “tussen de oren zit”. Dat voelt vaak als een afwijzing, alsof je klacht wordt weggewuifd. Terwijl het tegenovergestelde waar is. Je hersenen en je lichaam zijn geen gescheiden systemen die toevallig met elkaar communiceren, ze zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden via je zenuwstelsel, je hormonen en je immuunsysteem. Aanhoudende stress verandert die communicatie meetbaar: het beïnvloedt hoe gevoelig je zenuwstelsel is voor pijnsignalen, hoe je spijsvertering werkt, en hoe je immuunsysteem reageert op ontstekingen. Dat is geen inbeelding. Dat is fysiologie.

Een lichaam dat op scherp blijft staan

Je zenuwstelsel is gebouwd om te beschermen. Bij gevaar schakelt het over op alarm: je krijgt een snellere hartslag, je spieren spannen zich, je wordt alerter. Dat systeem hoort weer tot rust te komen zodra het gevaar voorbij is. Bij langdurige stress, of bij pijn die lang aanhoudt, kan dat alarmsysteem echter op scherp blijven staan, ook als er even niets aan de hand is. Je lichaam blijft dan reageren alsof er gevaar dreigt, ook wanneer dat niet meer zo is. Dat geeft spanning, pijn en vermoeidheid, los van wat er oorspronkelijk de klacht veroorzaakte.

Geen kwestie van positief denken

Mind-body geneeskunde is niet hetzelfde als “denk positief en het gaat wel over”. Het gaat niet om het wegredeneren van een klacht, en al helemaal niet om de suggestie dat je de klacht zelf zou veroorzaken. Het gaat om het begrijpen van een systeem dat is vastgelopen, en om het aanreiken van manieren waarop dat systeem weer kan leren ontspannen. Dat is een fysiologisch proces, geen kwestie van wilskracht.

Hoe dat er in de praktijk uitziet

Allereerst is het belangrijk om te leren herkennen wanneer je systeem in de stressrespons staat, en wanneer het zich weer veilig voelt. Dat zoeken we samen uit, en oefenen we. Van daaruit leer ik je hoe je dat systeem zelf kunt beïnvloeden. In mijn praktijk kan dat betekenen dat we kijken naar ademhaling, ontspanningstechnieken of andere manieren om je zenuwstelsel te helpen herkennen wanneer het weer veilig is. Altijd afgestemd op wat wetenschappelijk is onderbouwd, en altijd als aanvulling op, nooit als vervanging van, de andere onderdelen van je plan. Precies zoals bij de leefstijl-domeinen en de functionele analyse werkt dit niet volgens een vast protocol, maar wordt het afgestemd op wat jouw zenuwstelsel nodig heeft om weer tot rust te komen.

Samen het hele beeld

Integratieve geneeskunde legt de basis, functionele geneeskunde zoekt naar de oorzaak in je lichaam en mind-body geneeskunde kijkt naar hoe je zenuwstelsel daarin meespeelt. Door deze drie te verbinden, krijgen we een vollediger beeld van wat jouw lichaam nodig heeft om te herstellen.

In de volgende blog ga ik in op een vraag die veel mensen met langdurige pijn bezighoudt: waarom blijft pijn soms bestaan, ook als het weefsel is hersteld?

Wil je weten of mijn aanpak bij je past? Plan een gratis kennismaking van 15 minuten.